fol. 41v

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

< |

| >

Paris, BnF, Ms. lat. 14145, fol. 41va

Quidest iubilus sequitur pneuma siue iubilus / Est autem iubilus exultatio mentis
habita de eternis que nec omnino taceri potest nec plene exprimi. et
expressio huius exultationis dicitur iubilus siue pneuma et
fit per unam litteram in fine antiphone. ad exprimendum quod laus
5dei ineffabilis est et incomprehensibilis. / Quedam tamen ecclesie non di-
cunt sed melius est ut dicatur. Quia scriptum est Beatus populus
qui scit iubilationem. post hymnum ergo sequitur psalmodia
ut dictuest per quam significantur bona opera. Que diuiditur in tres
nocturnos. Sed prenotandum est quod nocturnale officium cantatur
10ab ecclesia propter tres causas. / Prima est quia de nocte interfecta
sunt primogenita egipti. sed primogenita israel saluata sunt.
vt ergo dominus primogenita nostra nobis seruet .idest. hereditatem
regni celestis quam adquisiuit nobis primogenitus dei filius
ideo cantamus ei officium nocturnale ne simus sicut esau
15qui pro edulio lenticule rufe perdidit primogenita sua.
cui assimilantur mali qui ius primogeniture sue .idest. hereditatem
celestem amittunt pro uana delectatione mundi. / Secunda
ratio est quia filius dei natus fuit de nocte vnde sapientie .xviii.
dum medium silentium tenerent omnia et nox in suo cursu
20medium iter perageret omnipotens. sermo. tuus. domine. idest. filius tuus a regalibus. sedibus.
uenit. et ideo ut grati simus natiuitati ipsius laudamus eum de noc-
te. / tercia ratiest ut noctes delictorum nostrorum illuminentur.
Quare dicuntur .ix. psalmi Diuiduntur igitur
 nocturni .idest. psalmi nocturnales in tres nocturnos ut
25dictuest ut notetur triplex ordo fidelium .scilicet. ante legem sub
lege et sub gratia. omnes enim adstabimus ante tribunal
iudicis et nos qui uiuimus qui residui sumus non preueniemus. eos. qui dormierunt.
.i. ad tessalonicos .iiii. vt notetur quod per laudem dei fideles
cuiusque temporis ad eternam peruenient laudem. Jn diebus autem domini-
30cis in quibus non est aliquod festum in primo nocturno dicuntur .xii.
psalmi et tres antiphone. vna ergo antiphona Respondet .iiiior. psalmis.
vt notetur quod quilibet habens fidem trinitatis .iiiior. uirtutibus qua -
dratus est. quia ciuitas est in quadro posita. sicut habetur apocalipsis penultimo.
Jtem per duodenarium numerum patriarcharum tempus et prophetarum
35significatur. per ternarium tempus noue legis uel apostolorum qui fidem
trinitatis predicauerunt. / Post psalmodiam sequntur lec-
tiones de lectionibus. quare dicuntur. est autem lectio doc-
trina quia docendus est omnis homo ut omnia opera sua ad deum
retorqueat. Solet autem antiquitus tercia lectio esse de
40trinitate. quia trinitatem uolebant docere sed modo omnibus
innotuit. et ideo non fit ita. / Jtem in festis sanctorum canit
ecclesia .ix. psalmos et .ix. lectiones ad notandum quod per
merita sanctorum perueniemus ad societatem .ix. ordinum
angelorum. / Jtem quando non est aliquod festum dicit ecclesia .xiicim. psalmos
45Quoddicuntur .xiicim. psalmi inperfestiß diebus binos et binos vt notetur caritas que ad minus inter
duos reperitur. Sex antiphone que dicuntur inter illos .xiicim.
psalmos significant perfectionem operum. quia senarius numerus perfectus

Paris, BnF, Ms. lat. 14145, fol. 41vb

est. / Post antiphonam dicitur uersiculus alta uoce ut excitentur pigri. Mul-
ti enim sunt pigri ad intelligendum diuina et ad laudandum deum. Cum
enim deberent intendere eis que dicuntur cogitant de uanis
de quibus conqueritur dominus per osee .ix. effraym quasi auis aduolauit.
5effraym .idest. ille qui debet fructificare de eternis ubi de-
beret ponere nidum suum aduolat ad uana quasi auis in
aera. et per uersiculum alte inchoatum exhortantur ad hoc ut
reuertantur ad cor et ut dominice orationi intendant que sequitur
uersiculum. / Jnde etiam dicitur uersiculus a uerto uertis monens ut
10homines se uertant a uanis ad spiritualia. antequam autem dicantur
lectiones per quas habemus doctrinam· dicitur pater noster ad significandum
quod qui indiget sapientia et intellectu doctrine postulet
eam a domino qui dat omnibus affluenter et non impro perat sicut dicit beatus
iacobus. / et in silentio dicitur ad notandum quod oratio potius habet effica-
15ciam in deuotione cordis quam in clamore oris. / Finita
oratione dominica .idest. pater noster petit lector benedictionem a pres-
bitero nominat eum domnum quia solus deus dominus. vnde ipse presbiter
non a se dat benedictionem sed a deo petit dari dicens
Benedictionem perpetuam tribuat nobis pater eternus. / Jn fi-
20ne autem lectionis dicit lector. tu autem domine miserere nostri 
et non domne quia ad deum dirigit sermonem qui est uerus dominus.
/ Jtem psalmos dicimus stantes vt notetur quod stantes in bonis operibus
uincimus. dum enim populus israel pugnaret cum amalech
quamdiu manus moyses eleuabat uincebat. sed quando di-
25mittebat uincebatur. eleuatiigitur nostra eleuationem men -
tis significat. / Lectiones uero sedendo audimus quia doctrinam
sedendo et quiescendo recipimus. vnde ecclesiasticus sapientiam scribe in tempore
uacuitatis. / post lectiones sequitur responsorium in quo notatur quod Respondere de-
bemus doctrine per bona opera ne cum seruo pigro qui
30abscondit pecuniam domini sui mittamur in tenebras ex-
teriores et ad pigritiam remouendam que sepe se ingerit
 sequitur uersiculus statim post responsorium uersiculus qui dicitur a uerto uertis ut exci-
tet pigros ut uertant se ad deum. et recantatur responsorium
imperfecte vt notetur quod si non in monte saluare nos pos-
35sumus saltem in segor saluemur .idest. in statu perfectionis.
 Monachi dicunt quare monachi dicunt .xii. lectiones et .xiicim. psalmos
 .xiicim. lectiones et .xiicim. psalmos ut per bona opera et per bonam
doctrinam deueniant ad societatem .xiicim. apostolorum et .xiicim.
prophetarum. vnde apocalipsis. vidi .xx .iiiior. seniores stantes
40ante tronum et cetera. híì significant .xii. apostolos et .xii. prophetas
/ vel potest dici quod hoc faciunt monachi ut plenariam exi-
beant seruitutem. vnde apostolusSine intermissione orate.
Jn nocte uero sunt .xiicim. hore quibus .xiicim. lectiones pos-
sumus coaptare. / post omnes lectiones et Responsoria dicitur uer -
45siculus a sacerdote uoce demissa. / vt notetur  quod non
ualet clamor oris nisi adsit clamor cordis. licet
enim moyses ad deunon clamaret ore dixit tamen ei dominus
Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, transcr. P1 (Paris, Bibliothèque Nationale, Ms. lat. 14145), fol. 41v. Ed. Franz Fischer, online (2007-2013): guillelmus.uni-koeln.de/tp1/tp1_41v