Tract. III, Cap. 98

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

<< | < |

| > | >>

III,98. Secunda dominica post pentecosten1

1. Dictum est, quod2 prima causa, qua defendimus regnum nostrum, est3 caritas, que dilatatur per considerationem eternarum nuptiarum, de quibus habetur in apocalipsi: "beatus, qui uocatus est ad cenam nuptiarum agnia". Vnde in secunda dominica in euangelio habetur de huius cena. "Homo quidam fecit cenam magnam et uocauit multos4 et misit hora cene dicere inuitatis: ecce prandium meum paratum estb" et cetera. Hora cene est, ex quo porta paradisi aperta est per christum. Primus excusauit se dicens: "uillam5 emi. Rogo te: habe me excusatumc". Et secundus: "iuga boum emi et eo probare illa6. Rogo te: habe me excusatumd". Tercius dixit: "uxorem duxie". Et dixit dominus: "uadef" et cetera, "et compelle intrareg". Multos compellit dominus intrare7 per tribulationes, quia illi, qui uocati fuerant, non uenerant8 A, scilicet iudei. Ideo dominus alios uocauit9 omnes10.

2. Quia uero | per considerationem huius cene dilatatur caritas et quia dominus protexit habentes caritatem, ideo incipit introitus: "factus est dominus protector meus, et eduxit me in latitudinem caritatish" et cetera11.

3. Et sequitur de caritate uersus12: "diligam te, domine, fortitudo meai".

4. In oratione uero petit caritatem: "sancti nominis tui, domine, timorem pariter et amorem fac nos habere perpetuum, quia numquam tua gubernatione destituis, quos in soliditate tue dilectionis instituisj".

5. In epistola uero habetur de uita13 eterna, per cuius intuitum amor concipitur: "filioli scimus, quia14 translati sumus de morte ad uitamk". Et sequitur postea de caritate: "nolite diligere uerbo neque15 lingua, sed opere et ueritatel".

6. Hec est lingua dolosam, qua dicunt amatores mundi: "rogo te: habe me excusatumn". "Rogate pro me deum16 o", dicunt17 ipsi bonis uiris et non curant. Duo primi excusant se: per primum enim superbi, per secundum omnes, qui delectantur in quinque sensibus et concupiscencia oculorump, per tercium uero luxuriosi, qui18 non excusant se, quia non habent cor, sicut dicitur in19 osee iiii: "fornicatio uinum et20 ebrietas auferunt21 corq". Magis enim absorbet hominem fornicatio quam superbia uel auaricia.

7. A lingua22 dolosa petit se liberari ecclesia in23 responsorio: "ad dominum, cum tribularer, clamaui24 r" et cetera. Et quia perfectus est, qui non peccat in lingua25, ideo sexto26 tono cantatur.

8. Postmodum sequitur alleluia de caritate: "diligam te, domine, fortitudo meas" et cetera27.

9. Quia consideratione uite eterne concipitur caritas, uisa cena petit conuerti28 in offertorio: "conuertere, dominet". Et quia cantabimus ibi, non enim erit29 ibi tantum cena30, sed maxima sollempnitas, unde trenis i: "uie syon lugent eo, quod non sint31, qui ueniant ad sollempnitatemu".

10. Ideo post in communione32 promittit33 se cantaturum ibi dicens: "cantabo dominov 34 B".

Lesarten
1 Secunda dominica post pentecosten: om P2; de secunda dominica post trinitatem T
2 quod: P2, T, Dur; de P1
3 est: ante secunda om. mss.? P1
4 multos: ante et P1; T
5 uillam: enim add P2
6 illa: ea T
7 Multos ... intrare: in margine P2
8 uenerant: uenerunt P2, T
9 alios uocauit: uocat alios T
10 omnes: P2, T; dicens et cetera P1
11 et cetera: om P2, T
12 de caritate uersus: uersus de caritate P2, T
13 uita: ante hac exp P2
14 quia: si add P2, T
15 neque: et P2, T
16 deum: dominum P2
17 dicunt: om P2, T
18 qui: om P2; scilicet luxuriosi add T
19 dicitur in: om P2; habetur T
20 et: om P2
21 auferunt: om T
22 lingua: linga P1
23 in: id est P2
24 clamaui: om T
25 in lingua: P2, T, Dur; om P1
26 sexto: secundo Dur
27 et cetera: om P2, T
28 conuerti: P2, T, Dur; om P1
29 erit: erat P2, T
30 ibi tantum cena: tantum cena ibi T
31 sint: sunt P2
32 communione: postcommunione P2, T
33 promittit: post ne promittit ill T
34 domino: et cetera add P2, T

Quellen
a beatus ... agni: Apoc 19,9
b Homo ... est: Luc 14,16sq
c uillam ... excusatum: Luc 14,18
d iuga ... excusatum: Luc 14,19
e uxorem ... duxi: Luc 14,20
f uade: Luc 14,21
g et compelle intrare: Luc 14,21
h factus ... caritatis: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: R B K S)
i diligam ... mea: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: R B K S)
j sancti ... instituis: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: R B K S)
k filioli ... uitam: 1 Ioh 3,14
l nolite ... ueritate: 1 Ioh 3,18
m lingua dolosa: cf Ps 119,2
n rogo ... excusatum: Luc 14,18
o Rogate ... deum: cf Ex 8,24
p concupiscencia ... oculorum: cf 1 Ioh 2,16
q fornicatio ... cor: Os 4,11
r ad ... clamaui: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: M B K S); cf Ps 119,2
s diligam ... mea: AMS 174 (Hesbert, p 175: S)
t domine: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: R B K S: ' Domine conuertere ')
u uie ... sollempnitatem: Lam 1,4
v cantabo domino: AMS 174 (Hesbert, p 174sq: R B K S)

Rezeption
A Dictum ... uenerant: Durandus, Rationale VI,cxvi,1,3-16 (CCCM 140A, p 545)
B Ideo ... domino: Durandus, Rationale VI,cxvi,1-4,24-58 (CCCM 140A, p 545sq)

Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, tract. III, cap. 98, hrsg. v. Franz Fischer, Köln 2007-2013, guillelmus.uni-koeln.de/tcrit/tcrit_t3c98

Vergleichsstellen

Transkription P1

>> Folio anzeigen

>> Volltext anzeigen

Cambrai-Fassung

>> Kapitel anzeigen

>> Volltext anzeigen

Handschriftenseiten (Abb.)

B 64r, 64v
Br 291r, 291v
C 89r, 89v
D 62r, 62v
G 138v, 139r
M 52r, 52v
O 147r
P1 68r, 68v
P2 121v
S 85r, 85v
T 215r, 215v
Tr 101v, 102r