Tract. III, Cap. 109

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

<< | < |

| > | >>

III,109. Tercia decima dominica1

1. Tercia decima dominica legitur liber tobie, per quem figuratur2 humanum genus cecum factum per peccatum3 primi4 parentis, quod5 non potuit sanari nisi6 amaritudine passionis, que per fel significata esta. Christus uero per piscem, quia christus passus piscis assus7 b. Cecum erat humanum genus, quia "habitantibus in regione umbre mortis lux orta est eisc", ysaie ix8. Petit ergo, ut dominus ueniat, sicut promisit. Vnde dominica ista est de promissionibus.

2. Dicit ergo in introitu: "respice, domine, in testamentum tuumd", id est, in promissionem tuam ueniat filius tuus, "et animas pauperum tuorum ne obliuiscaris in finem9 e". Hoc10 est, quod dicit tobias filio11: "memento, filii12, quia pauperem uitam gerimus, habebis multa bona, si timueris deumf".

3. Vnde sequitur oratio: "omnipotens sempiterne deus, de cuius munere uenit, ut tibi a filio tuo digne et laudabiliter seruiaturg 13".

4. In epistola habetur de14 promissionibus: "abrahe facte sunt promissionesh". "Ad quid ergo lexi", dicit apostolus, si non potest sanare humanum genus, quod per15 tobiam designatur16: "lex quidem propter transgressiones17 posita estj" sicut pedagogusk.

5. Sequitur18 responsorium: "respice, domine, in testamentum tuuml", ubi19 ostenditur uehemens effectus20 orationis. Repetit, quod dixerat21 introitu.

6. Versus: "ut quid, dominem".

7. In alleluia ostenditur, quis est, qui potest illuminare: "quoniam deus magnus dominus et rex magnusn".

8. In euangelio ostendit, quod lex non potest sanare: "multi reges et propheteo" et cetera, ubi habetur, quod sacerdos et leuita transierunt hominem, "qui inciderat in latronesp", sacerdos, inquam, et leuita ueteris testamenti, sed solus samaritanus, scilicet22 christus, qui est custos nosterq.

9. Lex non sanat, quia23 neminem ducit ad perfectumr, sed solus deus, in quo solo sperandum est24, unde sequitur offertorium: "in te domine sperauis".

10. Quomodo autem sanauit illum cecum per panem angelorum, qui factus est lac hominum25, unde sequitur in communione: "panem angelorumt 26 A".

Lesarten
1 Tercia decima dominica: om P2, T
2 figuratur: significatur (e significatus corr) T
3 per peccatum: om P2
4 primi: antiqui P2
5 quod: qui P2
6 nisi: in P2
7 christus ... assus: piscis assus est christus passus P2, Dur; piscis assus christus passus (ante christus ai exp) T
8 ix: om P2, T, Dur
9 in finem: om P2, T
10 Hoc: hic T
11 filio: suo add P2, T
12 filii: fili T
13 seruiatur: et cetera add P2, T
14 de: om T
15 quod per: om P2, T; sicut Dur
16 designatur: om P2, T, Dur
17 transgressiones: P2, T, Dur; transgresssores P1
18 Sequitur: et ante add P2
19 ubi: P2, T, Dur; et P1
20 effectus: affectus P2, T
21 dixerat: in add P2, T
22 scilicet: om P2, T
23 quia: lex add P2, T
24 est: om T
25 hominum: homini P2, T
26 angelorum: et cetera add P2, T

Quellen
a amaritudine ... est: cf Paschasius Radbertus, Expositio in lamentationes Hieremiae III,397 (CCCM 85 ??? )
b christus ... assus: Augustinus, In Iohannis euangelium, tract 123,2 (CCSL 36, p 676)
c habitantibus ... eis: Is 9,2
d respice tuum: AMS 185a (Hesbert, p 184sq: B K S)
e et animas ... finem: AMS 185a (Hesbert, p 184sq: B K S)
f memento ... deum: Tob 4,23
g omnipotens ... seruiatur: Supplementum Anianense 1165 (Deshusses I, p 399: '... a fidelibus tuis digne ...')
h abrahe ... promissiones: Gal 3,16
i Ad ... lex: Gal 3,19
j lex ... est: Gal 3,19
k pedagogus: cf Gal 3,24
l respice ... tuum: AMS 185b (Hesbert, p 186sq: M K S)
m ut quid domine: AMS 185b (Hesbert, p 186sq: M K S)
n quoniam ... rex magnus: AMS 180b (Hesbert, p 183: S); AMS 199a (Hesbert, p 199: B C K)
o multi ... prophete: Luc 10,24
p qui ... latrones: Luc 10,36
q samaritanus ... noster: cf Isidorus Hispalensis, Allegoriae quaedam sanctae Scripturae 205 (PL 83,124)
r neminem ... perfectum: cf Iohannes Scotus, Commentarius in Euangelium Iohannis IV,1 (CCCM 166, p 106)
s in ... speraui: AMS 185b (Hesbert, p 187: B K S)
t panem angelorum: cf Durandus, Apparatus Fontium (CCCM 140A, p 561, ad 40): "Non est repertus apud fontes"

Rezeption
A Tercia ... angelorum: Durandus, Rationale VI,cxxvii,1-4,3-40 (CCCM 140A, p 560sq)

Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, tract. III, cap. 109, hrsg. v. Franz Fischer, Köln 2007-2013, guillelmus.uni-koeln.de/tcrit/tcrit_t3c109

Vergleichsstellen

Transkription P1

>> Folio anzeigen

>> Volltext anzeigen

Cambrai-Fassung

>> Kapitel anzeigen

>> Volltext anzeigen

Handschriftenseiten (Abb.)

B 68v
Br 292v
C 90v, 91r
D 66r, 66v
G 140v, 141r
M 55r, 55v
O 147v
P1 70r
P2 124r
S 88r, 88v
T 217v
Tr 104r