Tract. IV, Cap. 12

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

<< | < |

| > | >>

IV,12. De euangelistis1

1. Post apostolos ueneratur ecclesia euangelistas, qui2 non tantum predicauerunt, sed etiam3 euangelia4 scripseruntA, qui per quatuor animalia designantur in ezechiele et in apocalipsi, que sunt homo, leo, uitulus5, aquilaa.

2. Vnde prima antiphona ad uesperas ad magnificat est: "ecce ego iohannes uidi hostium apertum in celob" et ceteraB. Omnia responsoria sumpta sunt de ezechiele. Primum est "in uisione dei uidi6 c" et cetera. In laudibus habetur de ministerio predicationis ipsorum7: "dilecti deod" et cetera. Introitus misse est proprie8: "os iusti meditabitur sapientiame".

3. Tamen beatus iohannes habet proprium introitum propter priuilegium9. Introitus enim10 est: "in medio ecclesie aparuit os eius et impleuit eum dominus spiritu sapientie et intellectusf", quia non tantum fuit euangelista, sed etiam propheta. Tamen iste introitus11 secundario competit augustino et12 gregorio et aliis expositoribus.

4. Epistola est de figura quatuor animalium desumpta13 de apocalipsi: "ecce ego iohannes uidi hostium apertum in celo14 g" et cetera.

5. Responsorium: "beatus uir, qui timet15 dominumh".

6. Versus: "potens in terra erit semen eiusi", quod intelligitur de semine uerbi dei et de semine bonorum operum16, "generatio rectorum benediceturj", quia euangeliste generant filios dei, qui benedicentur.

7. Alleluia: "primus ad17 syonk", quod sumptum est de ysaia.

8. Euangelium uero est: "designauit ihesus18 et alios septuaginta19 discipulos et dicebat eis20: messis quidem multa, operarii autem21 paucil".

9. Offertorium: "posuisti, dominem" et cetera.

10. Communio22 est23: "magna est gloria eius24 n 25 C".

11. Dicitur autem: "credo in unum deum", quod proprie competit festiuitatibus26 de domino et de beata uirgine et de cruce, quia fit mentio de ipsis ibi: "natus ex maria uirgine, passus27 sub poncio pilato, crucifixus etiam pro nobis28". Apostolis autem29 domini conuenit30, quia31 composuerunt. Et aliis discipulis domini: marciali, potentiano32 et aliis, quia a33 domino missi sunt34 ad | predicandum simbolum, scilicet articulos fideio. Et beato iohanni baptiste, quia de ipso dicitur: "fuit homo missus a deo35 p E". Et beate marie magdalene, quia fuit apostolorum apostola. Et beato martino, quia de ipso dicitur: "martine, par apostolisq F".

Lesarten
1 De euangelistis: om P2; de euangelistis******* iiii manus recentior in margine inferiori T
2 qui: quia T
3 etiam: P2, T; om P1
4 euangelia: euuangelista T
5 leo uitulus: uitulus leo P2, T
6 uidi: P2, T; om P1
7 ipsorum: eorum P2
8 est proprie: proprie est P2
9 propter priuilegium: P2, T; om P1
10 enim: P2, T; om P1
11 introitus: e troitus corr (post est exp) T
12 et: exp T
13 desumpta: sumpta P2, T
14 apertum ... celo: P2, T; om P1
15 timet: P2, T, Dur; metuit P1
16 operum: bis scripsit P2
17 ad: a T
18 ihesus: alio add T
19 septuaginta: duos add Dur
20 eis: illis P2, T
21 autem: uero P2, T
22 Communio: postcommunio P2, T
23 est: om P2, T
24 eius: P2, T, Dur; in salu P1
25 eius: et cetera add P2, T
26 festiuitatibus: e festiuitatis corr T
27 passus: om P2
28 nobis: et cetera add P2
29 autem: enim T
30 conuenit: debetur P2, T
31 quia: illud add man rec in margine T
32 potentiano: manus recentior indicem in margine pinxit P2
33 a: ss T
34 sunt: notatur hec de credo******** missa add in margine man rec T
35 fuit ... deo: e fuit missus a deo hom corr T

Quellen
a per ... aquila: Ez 1,5-10; Apoc 21,16
b ecce ... celo: CAO 2511 (Hesbert 3, p 186); Apoc 15,6
c in ... uidi: Cantus ID 6945; Ez 8,3
d dilecti deo: CAO 2226 (Hesbert 3, p 151); Eccli 45,1
e os ... sapientiam: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: BKS)
f in ... intellectus: AMS 14 (Hesbert, p 18sq: R B C K S)
g ecce ... hostium: Apoc 15,5
h beatus ... dominum: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: B K S)
i potens ... eius: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: B K S)
j generatio rectorum benedicetur: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: B K S)
k primus ad syon: Perugia, Biblioteca Comunale 'Augusta', Ms 2789, fol 150v (S. Marci, Ad Missam: Alleluia; vide MMDB); Durandus, Apparatus Fontium (CCCM 140B, p 119, ad 151sq): "Non est repertus apud fontes seu a Solesmensibus monachis"; Is 41,27
l designauit ... pauci: cf Decretum Gratiani I, distinctio 21, cap 2 (Friedberg I,70); Luc 10,1sq: '... septuaginta duos ...'
m posuisti domine: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: B K S)
n magna ... eius: AMS 155 (Hesbert, p 158sq: B K S)
o marciali ... fidei: Ado Viennensis, Martyrologium, Pridie Kal. Ianuarii (PL 123,206C); !!! cf Odorannus, De translatione SS. Saviniani, Potentiani, etc. (PL 142,781D): Petri de Corbolio Diploma revelationis sive translationis SS. Potentiani et Altini (III Kal. Augusti, anno 1218); cf Usuardus Sangermanensis, Martyrologium, Pridie Kal. Ianuarii (PL 124,857); cf Iohannes Beleth, Summa de ecclesiasticis officiis 139b (CCCM 41A, p 274)
p fuit ... deo: Ioh 1,6
q martine par apostolis: Analecta Hymnica Medii Aevi 50, p 266sq, Nr. 200: Hymnus Odonis Cluniacensis; cf Analecta Hymnica Medii Aevi 2, p 67, Nr. 83

Rezeption
A Post ... scripserunt: Durandus, Rationale VII,xliv,1,3sq (CCCM 140B, p 115)
B antiphona ... cetera: Durandus, Rationale VII,xliv,7,125-127 (CCCM 140B, p 118)
C Omnia ... eius: Durandus, Rationale VII,xliv,7-9,130-156 (CCCM 140B, p 118sq)
D marciali ... fidei: cf Durandus, Rationale III,xv,5,46-50 (CCCM 140, p 216)
E beato ... deo: redigit Durandus, Rationale VII,xxv,13,160sq (CCCM 140, p 365)
F beate ... apostolis: redigit Durandus, Rationale IV,xxv,14,189-193 (CCCM 140, p 366)

Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, tract. IV, cap. 12, hrsg. v. Franz Fischer, Köln 2007-2013, guillelmus.uni-koeln.de/tcrit/tcrit_t4c12

Vergleichsstellen

Transkription P1

>> Folio anzeigen

>> Volltext anzeigen

Cambrai-Fassung

>> Kapitel anzeigen

>> Volltext anzeigen

Handschriftenseiten (Abb.)

B 78v, 79r
Br 295v
C 94r
D 75r, 75v
G 145r
M 61v, 62r
O 149r
P1 74r, 74v
P2 129v
S 94v, 95r
T 222v, 223r
Tr 109r, 109v