Tract. III, Cap. 66

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

<< | < |

| > | >>

III,66. Tercia feria1

1. Tercia feria est de passione, quia manifeste querebant eum interficere, ut habetur2 in euangelio: "erat pascha et azima post biduuma" et cetera.

2. Et quia ecclesia considerat salutem suam in cruce, dicit in introitu: "nos autem gloriari oportet in cruceb", tripliciter3: in amore, quem4 dominus nobis ostendit in cruce, uel imitatione crucis uel in salute data nobis per crucem.

3. Epistola uero est de ieremia, et idem habetur in ea, quod in alia antecedentis diei: "domine, docuisti me5 c" et cetera6, "ostendisti michi studia eorumd". Valde bene conuenit illi diei: quia inuidebant7, studebant tunc diuersis modis ad eius mortem: "ego8 quasi agnus mansuetus, qui portatur ad uictimame". Et postea dicunt: "uenite9, mittamus in pane eius lignumf", id est in seipso pane lignum10 crucis. Audierant enim, quod dixerat: "ego sum panis uiuus11 g" et cetera12, uel in doctrina13 eius, quam similiter dixerat14 esse panem, ut per lignum crucis destruamus ipsum et doctrinam eius.

4. Sequitur15 responsorium de16 tercio tono propter triplex meritum, quod ibi notatur: primum, cum dicit: "ego autem induebar cilicioh", id est non ostendebam eis deitatem, sed asperitatem humanitatis. Et hoc fuit humilitas et sapientia.

5. Aliud notatur ibi: "humiliabam in ieiunio animam meami", non reddendo malum pro malo, sed etiam orabam pro eis.

6. Et hoc est tercium, unde dixit: "et oratio mea in sinu meo conuerteturj", ex quo eis non prodest17, quia non sunt digni.

7. Euangelium de passione est18 secundum marchum, ubi dicitur, quod dominus fuit crucifixus hora tercia. Et hoc dicit, ut ostendat eorum impetuositatem, quia ab hora tercia linguis eum crucifixerunt dicentes: "crucifige, crucifigek", non cessantes.

8. In offertorio petit se custodiri a19 diabolo et a membris eius, unde dicit: "custodi me de manu peccatorisl", id est diaboli, "et ab omnibus20 iniquis21 m". Et est22 secundi toni23.

9. In communione24 ostendit meritum eorum25: "aduersum me26 et in me psallebant, qui bibebant uinumn", filii diaboli, qui inebriantur calice babilonis27 A. Vnde gregorius28: "abel esse renuit29, quem30 caym malicia non exerceto".

Lesarten
1 Tercia feria: om P2, T
2 habetur: habeturur (!) P2
3 tripliciter: id est add P2, T
4 quem: quoniam T
5 docuisti me: ill T
6 cetera: demonstrasti michi et cetera add T
7 inuidebant: om P2
8 ego: et ante add P2, T
9 uenite: et add P2, T
10 pane lignum: lignum patet P2, T
11 uiuus: qui de celo descendi add P2, T
12 et cetera: om P2, T
13 doctrina: doctrinam T
14 similiter dixerat: dixerat similiter P2, T
15 Sequitur: et ante add P2, T
16 de: om P2, T
17 prodest: ante potest cancelauit P1
18 de passione est: est de passione P2, T
19 a: ex ab corr T
20 omnibus: hominibus P2, T
21 iniquis: eripe me add P2; erue me add (e eripe me corr) T, Dur
22 est: ideo P2, T
23 secundi toni: ii tono P2, T
24 communione: postcommunione P2, T
25 ostendit meritum eorum: ostendit eorum meritum P2; meritum eorum ostendit T
26 me: et cetera add P2, T
27 babilonis: e babiloniis corr T
28 Vnde gregorius: igitur P2, T
29 renuit: timuit P2, T
30 quem: quod P2, T

Quellen
a erat ... biduum: Marc 14,1
b nos ... cruce: AMS 75 (Hesbert, p 90sq: R B C K S); cf Gal 6,14
c domine docuisti me: Ier 11,18
d ostendisti ... eorum: Ier 11,18
e ego ... uictimam: Ier 11,19
f uenite ... lignum: Ier 11,19
g ego ... uiuus: Ioh 6,35; Ioh 6,41
h ego ... cilicio: AMS 75 (Hesbert, p 90sq: B)
i humiliabam ... meam: AMS 75 (Hesbert, p 91: C K - textus plenus)
j et oratio ... conuertetur: AMS 75 (Hesbert, p 91: C K - textus plenus)
k crucifige crucifige: Ioh 19,6
l custodi ... peccatoris: AMS 75 (Hesbert, p 90sq: R B C K S)
m et ... iniquis: AMS 75 (Hesbert, p 91: C K - textus plenus)
n aduersum ... uinum: AMS 75 (Hesbert, p 90sq: B C K - textus plenus)
o abel ... exercet: Gregorius Magnus, Moralia in Iob XX,39,19 (CCSL 143A, p 1059); Gregorius Magnus, Homilia in Hiezechielem prophetam I,9,22 (CCSL 142, p 136,486sq = PL 76,881A); Gregorius Magnus, Homilia in euangelia XXXVIII,7 (CCSL 141, p 365,151 = PL 76,1286A); cf Gen 4,3-8

Rezeption
A Tercia ... babilonis: Durandus, Rationale VI,lxix,1-3,3-35 (CCCM 140A, p 330sq)

Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, tract. III, cap. 66, hrsg. v. Franz Fischer, Köln 2007-2013, guillelmus.uni-koeln.de/tcrit/tcrit_t3c66

Vergleichsstellen

Transkription P1

>> Folio anzeigen

>> Volltext anzeigen

Cambrai-Fassung

>> Kapitel anzeigen

>> Volltext anzeigen

Handschriftenseiten (Abb.)

B 46v, 47r
Br 285v, 286r
C 83r
D 46r, 46v
G 130v
M 39v
O 144v
P1 61r
P2 111v
S 72v, 73r
T 205v
Tr 91r, 91v