Tract. III, Cap. 67

Inhaltsverzeichnis | Volltext

Blättern:

<< | < |

| > | >>

III,67. Quarta feria1

1. Quarta feria est illa dies, in qua dominus uenditus est iudeis2 a iuda, quia3 non solum uoluit pati pro nobis, sed etiam uendi, ut nos liberaret a uenditione, qua primus parens uendidit nos diabolo per esum pomi uetiti4. Vnde ysaias: "gratis| uenundati estis et sine argento redimeminia". Similiter multi5 uendunt se diabolo pro momentanea delectatione, sicut adam uendidit se pro esu6 uetiti pomiA.

2. Orauit autem dominus, sicut habetur in euangelio illius diei, genu flexo7. Idcirco in introitu inuitat8 ecclesia, ut "in nomine ihesu9 omne genu flectatur, celestiumb", quia ruinam eorum reparauit, "terrestriumc", quia eos liberauit, "et10 infernorumd", quia eduxit eos "de lacu, ubi11 non est12 aquae", zacharie ix13. Et est14 tercii toni15 propter tria, que inuitant16 ad flectendum genuB.

3. "Et omnis lingua confiteatur, quia dominus ihesus in gloria est dei patrisf", sicut habetur in lectione de ysaia: "ecce, saluator tuusg 17". De mercede similiter: "et merces eius cum eoh C".

4. Et dixerunt angeli, quosdam autem18 latuit incarnatio19, sicut dicit ysaias20: "quis est iste, qui uenit de edomi", id est de terra21, id est de terrena habitatione22, "tinctis23 uestibus24 25 de bosra26 j", id est27 ciuitate munita, scilicet de inferno28 k. Et respondit: "ego sum propugnator ad saluanduml". Et29 dixerunt: "quare30 ergo rubrum est31 indumentum32 tuumm?" Et respondit: "torcular calcaui solus33, et34 de gentibus non est uir mecumn".

5. Et post lectionem cantatur responsorium35, in quo orat ipse, ut per passionem ueniat ad gloriam: "ne auertas faciem tuamo". Quia enim36 in agonia37 prolixius orauit, ut habetur in euangelio, sumitur responsorium et offertorium et communio38 de psalmo39, qui intitulatur "oratio pauperis cum anxiareturp" excepto uersu, qui est: "saluum me fac40, quoniam intrauerunt41 aqueq".

6. Epistola uero est de ysaia: "domine, quis credidit auditui nostror D?" Et post: "atritus est propter peccata nostras". Multa ibi sunt de passione.

7. Post epistolam uero sequitur tractus inusitato et insolito modo, quia ecclesia arcius luget, quam soleat, et plangit42. Tractus43 significat planctum. Ideo in44 tota sexta feria45 non dicuntur nisi46 tractus.

8. Responsorium uero est penitentium. Quia uero nondum47 crucifixus est dominus, sed captus48 tantum49 in illa die, ideo non dicitur tractus tantum, sed etiam50 responsoriumE.

9. Euangelium uero est51 de passione.

10. Offertorium: "exaudi, deus, orationem meamt" postcommunio: "potum meum cum fletu miscebamu", potum passionis, quia erat "sudor eius sicut gute sanguinis decurrentis in terramv F".

Lesarten
1 Quarta feria: om P2, T
2 iudeis: ante a P1
3 quia: qui T
4 uetiti: T, Dur; potiti P1, P2; om P2
5 multi: om P2
6 pro esu: per esum P2
7 genu flexo: flexo genu P2, T
8 inuitat: e inuita corr T
9 ihesu: domini P2, T
10 et: om P2, T
11 ubi: in quo P2, T
12 est: erant (!) P2; erat T
13 zacharie ix: Zacharia P2, T
14 Et est: om P2, T
15 tercii toni: iii tono P2, T
16 inuitant: inuitat P2, T
17 tuus: et add P2, T
18 autem: enim P2, T
19 latuit incarnatio: incarnatio latu** (lacuna) T
20 ysaias: ieronimus P2; ieremias T
21 terra: tinatis add P2
22 id est de terrena habitatione: om P2, T
23 tinctis: tinatis P2
24 uestibus: om P2
25 uestibus: id est add P2; et add T
26 bosra: borra T
27 id est: de add P2
28 inferno: scilicet de terrena habitatione add P2, T
29 Et: ss T
30 quare: om T
31 ergo rubrum est: est ergo rubicundum P2, ('... ergo rubicundum ...') T
32 indumentum: uestimentum P2
33 calcaui solus: solus calcaui P2
34 et: om (lacuna) T
35 responsorium: ante euangelium cancelauit P1
36 enim: ante a erasit P1
37 agonia: argonia T
38 communio: postcommunio P2, T
39 psalmo: spirito P2
40 fac: deus add P2, T
41 intrauerunt: intra P2
42 plangit: se add P2, T
43 Tractus: autem add P2, T
44 in: om P2, T
45 sexta feria: feria ui P2, T
46 non dicuntur nisi: man rec T
47 nondum: non P2, T
48 captus: uenditus Dur
49 tantum: P2, T, Dur; est P1
50 etiam: et P2
51 uero est: om P2, T

Quellen
a gratis ... redimemini: Is 52,3
b in ... celestium: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: R B C K S); Phil 2,10
c terrestrium: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: R B C K S); Phil 2,10
d et infernorum: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: R B C K S); Phil 2,10
e de ... aqua: cf Zach 9,11
f Et omnis ... patris: Phil 2,10
g ecce saluator tuus: Is 62,11
h et ... eo: Is 62,11
i quis ... edom: Is 63,1
j tinctis ... bosra: Is 63,1
k quis ... inferno: cf Hieronymus, Liber de interpretatione hebraeorum nominum, Gen litt B (CCSL 72, p 62)
l ego ... saluandum: Is 63,1
m quare ... tuum: Is 63,2
n torcular ... mecum: Is 63,3
o ne ... tuam: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: M B C K S)
p oratio ... anxiaretur: Ps 101,1
q saluum ... aque: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: M B C K S)
r domine ... nostro: recte Is 53,1
s atritus ... nostra: Is 53,5
t exaudi ... meam: AMS 76 (Hesbert, p 92sq)
u potum ... miscebam: AMS 76 (Hesbert, p 92sq: R B C K S)
v sudor ... terram: Luc 22,44

Rezeption
A Quarta feria ... uetiti pomi: Durandus, Rationale VI,lxx,1,3-9 (CCCM 140A, p 331)
B Orauit autem ... flectendum genu: Durandus, Rationale VI,lxx,2,11-17 (CCCM 140A, p 331)
C Et omnis ... eo: redigit Durandus, Rationale VI,lxx,3,18-24 (CCCM 140A, p 331sq)
D Et ... nostro: Durandus, Rationale VI,lxx,3-5,24-45 (CCCM 140A, p 332)
E Post ... responsorium: Durandus, Rationale VI,lxx,6,49-55 (CCCM 140A, p 332sq)
F postcommunio ... terram: Durandus, Rationale VI,lxx,7,58-60 (CCCM 140A, p 333)

Zitiervorschlag: Guillelmus Autissiodorensis, Summa de officiis ecclesiasticis, tract. III, cap. 67, hrsg. v. Franz Fischer, Köln 2007-2013, guillelmus.uni-koeln.de/tcrit/tcrit_t3c67

Vergleichsstellen

Transkription P1

>> Folio anzeigen

>> Volltext anzeigen

Cambrai-Fassung

>> Kapitel anzeigen

>> Volltext anzeigen

Handschriftenseiten (Abb.)

B 47r, 47v
Br 286r
C 83r
D 46v, 47r
G 130v, 131r
M 39v, 40r
O 144v
P1 61r
P2 111v, 112r
S 73r
T 205v, 206r
Tr 91v